Актаныш

Башкортстанның Тәтешле районында коточкыч хәл- 34 яшьлек хатынны елан чагып үтергән

Әлеге коточкыч яңалык бүген ватсап мессенджерының күп кенә чатларын урап чыкты.

          Кызганыч, әлеге хәбәрнең дөреслеген рәсми чыганаклар да раслый. 

         Шунысы билгеле, зыян күрүченең хәле авырайган һәм аны санавиация боралагы ярдәмендә Башкортстан республикасы клиник хастаханәсенә алып киткәннәр. Тик зыян күрүче хастаханәгә барып җитә алмаган, юлда җан биргән.

            Актаныш районында да халык еланнарны  еш очратуы турында әйтә.                                 "Роспотребнадзор"ның Актаныш районы буенча баш табиб урынбасары Луиза Хафизова районда елан тешләү очракларының теркәлмәвен җиткерде. Шулай да еланнардан саклану кирәк. Еланнар бигрәк тә тычкан күп урынга ияләшә, шулай ук чабылмаган, куе үләнлектә дә алар оя кора. 

            Биналарга еланнар кермәсен өчен тишек-тошыкларны томалап куярга, тиешенчә төзекләндерергә, шулай ук агулар куярга кирәк. "Бүләк" ял һәм сәламәтләндерү лагере быел балаларны кабул итәр алдыннан еланга каршы препаратлар белән эшкәртеп чыгылды. 

 

Табигатьтә йөргән вакытта игътибарлы һәм күзәтүчән булырга кирәк. Озак җәяү йөргәндә туристлар сукмагыннан тайпылырга ярамый, анда елан белән очрашу ихтималы күпкә азрак. Биек үлән арасына кермәү яхшырак – бу урыннарны күп кенә еланнар ярата. Шулай ук алар таш һәм бүрәнәләр астында, аулак почмакларда һәм ярыкларда яшеренә. Кыяга яки ташка таянганчы, бу урынны игътибар белән карагыз.

Елан күргәч нишләргә?

Тынычлык сакларга, паникага бирелмәскә кирәк. Аны куркытмас өчен елан юнәлешендә кискен хәрәкәт ясарга ярамый. Ашыкмыйча китәргә яки еланны ерак арадан урап узарга кирәк. Еланнар үзләре дә кешеләр янында булырга яратмый, шуңа күрә хайванны куркытмасаң, һөҗүмнән качып калу мөмкин.

Еланны куып җибәрергә көчле авазлар ярдәм итәр. Әлеге хайваннарның колаклары булмаса да, алар вибрацияләргә бик сизгер һәм шау-шудан ераграк китәргә тырыша. Тавышны арттырырга, аяк белән көчле итеп тыпырдарга һәм башкалар киңәш ителә.

Әгәр елан ишегалдында яки бакчада очраса, аны тотарга тырышырга кирәкми – артка таба чигенегез. Мөгаен, ул үзе кешедән ераграк арага шуышыр. Әмма еланның балаларга яки йорт хайваннарына һөҗүм итү куркынычы бар икән, аны куып чыгарырга тырышырга кирәк. Моның өчен еланга бакча шлангыннан акрын гына су сиптерергә кирәк, шул ук вакытта аннан еракта басып тору хәерле.

Әгәр елан өйдә икән, аны бер бүлмәдә изоляцияләргә тырышырга мөмкин. Аның куркыныч түгеллегенә ышангач, еланны тоту өчен келәй сыланган тозак урнаштырырга, ә аннары аны иреккә чыгарырга була. Әмма 112 номерына шалтыратып, хайванның табылуы турында хәбәр итсәгез, яхшырак булыр.

Елан белән очрашуга ничек әзерләнергә?

Ачык һавада, бигрәк тә җылы җәй айларында, еланнарны шактый еш очратырга була. Шуңа күрә озак җәяүләп йөргән очракта үзең белән һичшиксез аптечка алырга кирәк. Анда, ким дигәндә, компрессион бинт, бактерицид мазь һәм марля булырга тиеш.

Шулай ук үзең белән җитәрлек күләмдә су запасы булырга тиеш, аны елан чаккан кешегә эчертү һәм яраларны юу өчен кулланырга мөмкин.

Кеше өчен елан белән очрашу бик куркыныч – аннан һәрвакыт ераграк торырга кирәк. Кара елан, кагыйдә буларак, беренче булып һөҗүм итми, ләкин аңа очраклы рәвештә һөҗүм итсәң, елан агрессия күрсәтергә мөмкин. Якынайган вакытта ул тавыш чыгара һәм сикерә, әмма шул ук вакытта үзе шуып китү өчен җайлы мизгел көтә.

Еланның чакканмы икәнен ничек аңларга, табибларга нәрсә әйтергә?

Беренчедән, зыян күрүчене мөмкин кадәр тынычландырырга кирәк, чөнки паника беренче ярдәм күрсәтергә комачаулый гына. Чагуның чыннан да булганлыгына инанырга кирәк – бәлки, тәндә казык теш эзләре калгандыр яки шеш эзе бардыр. Елан чакканда иң киң таралган симптомнар – бизгәк тоту, баш әйләнү һәм хәлсезлек.

Елан чаккан кешегә хәрәкәтләнмәскә тырышу мөһим, чөнки агу таралу тизлеге тыныч хәлдә кими. Елан чаккан очракта, авыр булуга карамастан, медицина ярдәме сорап мөрәҗәгать итәргә кирәк. 112 номерына шалтырату яхшырак: диспетчер якындагы хастаханәнең адресын хәбәр итәчәк яки зыян күрүчеләргә ашыгыч ярдәм җибәрәчәк.

Табиб яки операторга нәкъ менә нинди елан тешләгәнен, аның тышкы кыяфәтен тасвирлап бирергә тырышырга кирәк. Елан корбаннарына еш кына агу кайтаргыч кертергә туры килә.

Елан чаккан очракта беренче ярдәмне ничек күрсәтергә?

Әгәр зыян күрүчене кичекмәстән медицина учреждениесенә илтү мөмкинлеге булмаса, аңа база ярдәмен күрсәтү зарур. Иң элек яра тирәсеннән бөтен бизәнгечләрне яки киемне салдырырга кирәк – бу шеш булдырмый калырга ярдәм итәчәк. Тешләү урынын аккан су астына куярга ярамый, яраны суда чылатылган чүпрәк кисәге белән яхшылап чистартырга кирәк.

Яралы урынга компрессион бинт салырга кирәк. Моны тубык сөяге тартылган вакыттагы кебек эшләргә мөмкин – урынны тыгыз итеп бәйләргә, ләкин нык итеп түгел. Моннан тыш, чагу урыныннан якынча 10 см га өстәрәк бәйләргә кирәк. Агуны авыз белән суырып алу киңәш ителми.

Табигатьтә йөргән вакытта игътибарлы һәм күзәтүчән булырга кирәк. Озак җәяү йөргәндә туристлар сукмагыннан тайпылырга ярамый, анда елан белән очрашу ихтималы күпкә азрак. Биек үлән арасына кермәү яхшырак – бу урыннарны күп кенә еланнар ярата. Шулай ук алар таш һәм бүрәнәләр астында, аулак почмакларда һәм ярыкларда яшеренә. Кыяга яки ташка таянганчы, бу урынны игътибар белән карагыз.

Елан күргәч нишләргә?

Тынычлык сакларга, паникага бирелмәскә кирәк. Аны куркытмас өчен елан юнәлешендә кискен хәрәкәт ясарга ярамый. Ашыкмыйча китәргә яки еланны ерак арадан урап узарга кирәк. Еланнар үзләре дә кешеләр янында булырга яратмый, шуңа күрә хайванны куркытмасаң, һөҗүмнән качып калу мөмкин.

Еланны куып җибәрергә көчле авазлар ярдәм итәр. Әлеге хайваннарның колаклары булмаса да, алар вибрацияләргә бик сизгер һәм шау-шудан ераграк китәргә тырыша. Тавышны арттырырга, аяк белән көчле итеп тыпырдарга һәм башкалар киңәш ителә.

Әгәр елан ишегалдында яки бакчада очраса, аны тотарга тырышырга кирәкми – артка таба чигенегез. Мөгаен, ул үзе кешедән ераграк арага шуышыр. Әмма еланның балаларга яки йорт хайваннарына һөҗүм итү куркынычы бар икән, аны куып чыгарырга тырышырга кирәк. Моның өчен еланга бакча шлангыннан акрын гына су сиптерергә кирәк, шул ук вакытта аннан еракта басып тору хәерле.

Әгәр елан өйдә икән, аны бер бүлмәдә изоляцияләргә тырышырга мөмкин. Аның куркыныч түгеллегенә ышангач, еланны тоту өчен келәй сыланган тозак урнаштырырга, ә аннары аны иреккә чыгарырга була. Әмма 112 номерына шалтыратып, хайванның табылуы турында хәбәр итсәгез, яхшырак булыр.

Елан белән очрашуга ничек әзерләнергә?

Ачык һавада, бигрәк тә җылы җәй айларында, еланнарны шактый еш очратырга була. Шуңа күрә озак җәяүләп йөргән очракта үзең белән һичшиксез аптечка алырга кирәк. Анда, ким дигәндә, компрессион бинт, бактерицид мазь һәм марля булырга тиеш.

Шулай ук үзең белән җитәрлек күләмдә су запасы булырга тиеш, аны елан чаккан кешегә эчертү һәм яраларны юу өчен кулланырга мөмкин.

Кеше өчен елан белән очрашу бик куркыныч – аннан һәрвакыт ераграк торырга кирәк. Кара елан, кагыйдә буларак, беренче булып һөҗүм итми, ләкин аңа очраклы рәвештә һөҗүм итсәң, елан агрессия күрсәтергә мөмкин. Якынайган вакытта ул тавыш чыгара һәм сикерә, әмма шул ук вакытта үзе шуып китү өчен җайлы мизгел көтә.

Еланның чакканмы икәнен ничек аңларга, табибларга нәрсә әйтергә?

Беренчедән, зыян күрүчене мөмкин кадәр тынычландырырга кирәк, чөнки паника беренче ярдәм күрсәтергә комачаулый гына. Чагуның чыннан да булганлыгына инанырга кирәк – бәлки, тәндә казык теш эзләре калгандыр яки шеш эзе бардыр. Елан чакканда иң киң таралган симптомнар – бизгәк тоту, баш әйләнү һәм хәлсезлек.

Елан чаккан кешегә хәрәкәтләнмәскә тырышу мөһим, чөнки агу таралу тизлеге тыныч хәлдә кими. Елан чаккан очракта, авыр булуга карамастан, медицина ярдәме сорап мөрәҗәгать итәргә кирәк. 112 номерына шалтырату яхшырак: диспетчер якындагы хастаханәнең адресын хәбәр итәчәк яки зыян күрүчеләргә ашыгыч ярдәм җибәрәчәк.

Табиб яки операторга нәкъ менә нинди елан тешләгәнен, аның тышкы кыяфәтен тасвирлап бирергә тырышырга кирәк. Елан корбаннарына еш кына агу кайтаргыч кертергә туры килә.

Елан чаккан очракта беренче ярдәмне ничек күрсәтергә?

Әгәр зыян күрүчене кичекмәстән медицина учреждениесенә илтү мөмкинлеге булмаса, аңа база ярдәмен күрсәтү зарур. Иң элек яра тирәсеннән бөтен бизәнгечләрне яки киемне салдырырга кирәк – бу шеш булдырмый калырга ярдәм итәчәк. Тешләү урынын аккан су астына куярга ярамый, яраны суда чылатылган чүпрәк кисәге белән яхшылап чистартырга кирәк.

Яралы урынга компрессион бинт салырга кирәк. Моны тубык сөяге тартылган вакыттагы кебек эшләргә мөмкин – урынны тыгыз итеп бәйләргә, ләкин нык итеп түгел. Моннан тыш, чагу урыныннан якынча 10 см га өстәрәк бәйләргә кирәк. Агуны авыз белән суырып алу киңәш ителми.

 

Иң мөһим һәм кызыклы язмаларны Татмедиа Telegram-каналында укыгыз


Нравится
Поделиться:
Реклама
Комментарии (0)
Осталось символов: