Дәлия Мөҗип кызы Ханнанова – балалар өчен гомерен багышлаган шәхес

Фәнүдә СӘЯПОВА

Минзәлә педагогия училищесында укыган вакытта аңа районның пионерлар йортында директор булып эшләргә туры килә. Бу вазыйфаны ул **1952 елдан 1983 елга кадәр** башкара.

Дәлия апа барлык мәктәпләрдәге тәрбия эшен район күләмендә оештыруга ирешә. Бу вакытта пионерлар йортында директор һәм бер методист кына хезмәт куя. Барлык эшчәнлек җәмәгать тәртибендә башкарыла. Май аенда өч зур чара: пионерлар слеты, туристлар слеты, урманчылар слеты үткәрелә.

Район тарихында якты эз

Район пионерлар йортында эшләү чорында күп кенә ремонт һәм төзелешләр алып барыла. **1952 елның июль аенда** пионерлар йорты бинасының түбәсе түшәмә кадәр җимерелеп төшә. Районда ремонт өчен бер генә төзелеш материалы да булмый. Башкортстанның Илеш районыннан чимал кайтартып, ремонтлауны башкарып чыгалар.

Бервакыт укучылар белән “Кошлар көне” үткәрергә җыелгач, пионерлар йортының идәне җимерелә. Ярый әле базы тирән булмый. Дәлия Ханнанова анысын да ремонтлата.

Районда балалар эше өчен бина кирәк булгач, пионерлар йортын кечерәк, юл бүлеге конторасы булган бинага күчерәләр. Балалар белән эшләү өчен мөмкинлекләр булмый. РОНО мөдире Гарифуллин мәгариф министрлыгыннан **бина төзү өчен финанс чыганагы** алуга ирешә.

Дәлия апа бу төзелеш өчен 6×6 метрлы ике бураны Краснояр өлкәсеннән, 100 погон метр агачны сал белән райтоптан сатып алып кайтарта. Шул агачлардан кирәкле такталарны ярдыра. Бу чорда кадакны да рөхсәт язып кына алып була иде.

«Түбә шиферын – Камбаркадан, сүсне Бакалыдан үзем барып, табып, алып кайтырга туры килде. Бу эшләрдә ДОСААФ оешмасы техника белән ярдәм итте»,* – дип искә ала Дәлия Мөҗип кызы.

Район пионерлар йорты бинасы **1952 елның июль аенда** төзелеп бетә, һәм алар шунда күчәләр.

Ябылу куркынычы һәм яңа этап

Район **1963 елның гыйнварында** Минзәлә районына кушыла. Бәхеткә, районда пионерлар йорты ябылмый кала. Актаныш кусты булганга, мәктәпләр, пионер оешмалары эшләвен дәвам итә.

1965 ел башында** Актаныш кабаттан Минзәләдән аерыла. Райком секретаре булып Салих Гарифулла улы Сафин кайта. Ул яңа эксперименталь район үзәге төзүгә керешә.

Үткәннәрне барлап, киләчәккә мирас итеп

Дәлия Ханнанова лаеклы ялга чыккач та, **өч китап** бастырып чыгара:

1. **2006 елда** – *“Еллар шаһиты”* – мәктәптәге тәрбия эшенә багышлана. Бу хезмәте барлык мәктәпләргә, архивка, музейга таратыла.
2. **2010 елда** – *“Туган авылым урамын соңгы кабат урадым”* – туган авылы тарихына багышлана.
3. **2021 елда** – *“Еллар, еллар”* – үзенең һәм башка авторларның Мастеево авылына багышланган язмалары урын алган.

Дәлия Мөҗип кызының зур тырышлыгы белән Мастей (Мәчти) авылының сакланып калган зираты янында **һәйкәл** калкып чыкты. Ул **2023 елның 10 июнендә** район җитәкчелеге һәм якташлар катнашында ачылды. Һәйкәл ачуга 60ка якын авылдашы кайткан.

Еллар аша килгән фидакарьлек

Дәлия Ханнанова җәмәгать эшләрен пенсиягә чыккач та ташламый, авырсынмыйча башкара. Үз чорында **18 ел буе** табигатьне саклау җәмгыятендә эшли. Штатлы хезмәткәр алуга, җәмгыятьнең әгъзаларын **50 кешедән 3 меңгә кадәр** җиткерүгә ирешә.

Эшли башлаганда комсомол оешмасы әгъзасы, бюро әгъзасы, РОНО советы әгъзасы, партия оешмасы секретаре була. Район газетасында, җәмәгатьчелек советында, ветераннар советында эшли.

Беренче тавыш – аның тавышы

Районга **1940 елда** беренче тапкыр радио кабул итү станциясе кайтарыла. Казан, Мәскәү яңалыклары тапшырыла.

**1960 елда** районга элемтә үзәге станциясе кайта. Анда Актаныш хәбәрләрен радиодан тапшыру беренче тапкыр **нәкъ Дәлия апага** йөкләнә. Шулай итеп, ул район радиотапшыруларын да **беренче булып башлый**. 1963 елга кадәр, Минзәләгә кушылганчы, бу эшне алып бара. Ул вакытта район газетасы да чыкмый.

Лагерьлар оештыру

Эшләгән дәвердә иң авыры район пионер лагерен оештыру була. Лагерьлар Мәчти, Аккүз, Татар Ямалы мәктәп биналарында уздырыла. Соңрак су буйларында палаткаларда оештырыла.

Бу чорда барлык хуҗалыкларда да балалар өчен лагерьлар эшли. Лагерь җитәкчеләре, вожатыйлар, пешекчеләр өчен семинарлар үткәрелә. Эшләүчеләрне чакырып, пединститут һәм техникумнарга заявка җибәрү дә Дәлия апа тарафыннан башкарыла.

Бүләкләре һәм танылуы

Хезмәт ветераны Дәлия Ханнанова – бик күп бүләкләргә лаек булган шәхес. Берничә медаль иясе. Казан — Әстерхан теплоходында сәяхәт өчен путевка белән дә бүләкләнгән.

Тыл һәм хезмәт ветераны, авылдашым Дәлия Ханнанова үз авылының һәм нәселенең шәҗәрәсен эшләп, заманында республикада икенче урынга лаек булган иде.

Дәлия Мөҗип кызы – хезмәте белән тарих язган шәхес.