Батырлык ядкаре: Махсус хәрби операция батыры Илнар Гәрәевнең бронежилеты туган мәктәбенә кайтты

Илнар Фәрит улы Гәрәев (1991–2024)

 

            Илнар Фәрит улы Гәрәев 1991 елның 31 июлендә Минзәлә шәһәрендә дөньяга килә. Балачагының беренче еллары әнисенең туган ягы — Башкортстан Республикасының Илеш районы Базытамак авылында үтә. Биредә гаиләдә энесе Илшат туа. Соңрак алар әтиләренең туган авылы — Актаныш районы Кыр-Каентүбә авылына күченеп кайта.        Илнар башлангыч белемне Кыр-Каентүбә мәктәбендә ала, ә 5–9 нчы сыйныфларда Иске Кормаш урта мәктәбендә укый. Мәктәп елларында ул тыныч холыклы, ярдәмчел, тырыш укучы буларак истә кала.      2008–2011 елларда Илнар Актаныштагы 80 нче һөнәр училищесында белем ала. Биредә ул авыл хуҗалыгы производствосы өчен тракторчы-машинист һөнәрен үзләштерә.      2011 елның 30 ноябрендә Илнар хәрби хезмәткә чакырыла. Армиядә ул сапер булып хезмәт итә. Хәрби хезмәттән туган ягына әйләнеп кайткач, «Әнәк» агрофирмасында механизатор булып эшли башлый. Үз эшен яратып, җаваплылык белән башкара.      Тормыш сынаулары да Илнарга иртә килә: уку елларында ук әнисе вафат була, ә армиядән кайтканнан соң әтисе дә дөнья куя.      2022 елның 27 октябрендә Илнар мобилизация буенча махсус хәрби операциягә китә. Башта Казандагы танк училищесы полигонында хәрби әзерлек үтә. Соңрак ул 41869 нчы хәрби часть составындагы 430 нчы мотоукчылар полкына билгеләнә.      2022 елның 28 декабрендә алар Донецк Халык Республикасының Владимировка бистәсенә урнаштырыла һәм әлеге торак пунктны саклау бурычын үти башлый. Алгы сызыкта хезмәт итүенә карамастан, Илнар өч тапкыр 139 нчы штурмлау бригадасы белән сугышчан бурычлар үтәүдә катнаша.      2024 елның 13–14 мартында төрле роталардан һәм взводлардан тупланган алты хәрби хезмәткәр сугышчан заданиегә чыга.     15 марттан Илнар Гәрәев «хәбәрсез югалган» дип санала башлый. Соңрак алынган мәгълүматлар буенча, шул көнне Сладкое бистәсе янындагы ике урман полосасы арасында биш сугышчы — «Вектор», «Муга», «Клим», «Флор» һәм «Гарай» позывнойлы хәрбиләр һәлак була. Алтынчы сугышчы — «Ленин» позывнойлы хәрби авыр яраланып исән кала.    2024 елның октябрендә суд карары нигезендә хәрби часть Илнар Гәрәевне рәсми рәвештә һәлак булган дип таный. 2024 елның 2 ноябрендә туганнарына аның үлеме турында белешмә тапшырыла. Әмма бүгенге көнгә кадәр аның гәүдәсе табылмый.    Илнар Фәрит улы Гәрәев махсус хәрби операциядә күрсәткән батырлыгы өчен «Махсус хәрби операциядә катнашучы» медале белән бүләкләнгән.  

Махсус хәрби операциядә катнашучы 430 нчы мотоукчылар полкы сугышчылары мобилизациянең беренче көннәреннән үк үзләренең төркемнәрен булдыралар, фронттагы якыннарына бердәм төстә булышып, ярдәмләшеп торалар. Бер гаиләгә әверелгән соолдат әниләре, хатыннары, туганнары әлегәчә үзара элемтәдә. Иске Кормаш мәктәбендә узган очрашу әнә шуның ачык мисалы.

«Гарай» кушаматлы якташыбыз Илнар Гәрәевнең ныклы, җиңел бронежилетын «Бэк» кушаматлы дусты Рөстәм Макулов чираттагы һөҗүмгә барганда алып тора.

- Үземнең бронежилетым авыр, йөгергәндә бик комачаулый, шуңа «Гарай»ныкын алып тордым. Аныкы җиңел дә, ныклы да иде, якташлары ярдәме белән алган ул аны, – дип сөйли Рөстәм Макулов бу хакта хатыны Наталья Владимировнага.

Ләкин сугышчан дусларга кабат очрашу насыйп булмый. Рөстәм тормыш иптәше белән истәлекне аның туганнарына кайтарырга ниятли. Язмыштан узмыш, юк диләр. Рөстәм Макулов 2025 елда батырларча һәлак була. Наталья Владимировна 430 нчы мотоукчылар полкы сугышчыларының якыннары белән фикерләшәләр, Рөстәмнең әманәтен үтәргә Иске Кормашка кайталар. 

Башта бу истәлекле әйберне Илнарның апасы — Гөлчәчәк Фәсиковага тапшырырга уйлыйлар. Әмма ул бик тирән мәгънәле карар кабул итә: энесе кигән хәрби кием туган мәктәбендә, музейда сакланырга тиеш. Монда ул батырлык символы булып, бүгенге һәм киләчәк буын укучыларына якташларының каһарманлыгын искәртеп торачак.

Очрашу кунакларны мәктәп музее белән таныштырудан башланды, укучылар авылның тарихы, күренекле шәхесләре турында сөйләделәр. Патриотик залда Бөек Ватан сугышы, Әфганстан һәм Чечня сугышлары ветераннарына, шулай ук махсус хәрби операциядә катнашучыларга багышланган экспозицияләр урнашкан.

Биредә Илнар Гәрәев укыган «Герой партасы» да саклана. Хәзер аның янәшәсендә мәктәп музеена тапшырылган бронежилет та урын алачак.

Кунаклар мәктәп укучыларына һәм укытучылар коллективына җылы каршы алулары, ихласлыклары өчен рәхмәт белдерделәр. Бүген мәктәп музеенда гади генә экспонат түгел, ә ике батырның һәм аларның гаиләләренең йөрәк җылысын саклаган кадерле истәлек барлыкка килде.

Сугышчан дуслар хатирәсе

Очрашуга Илнарның сугышчан дусты Руслан Саттаров та кайткан иде. Алар 2022 елда мобилизацияләнгәч, Казандагы танк полигонында  хәрби әзерлек вакытында танышканнар.

— Без бергә хезмәт иттек, мотоукчылар идек. Илнар бик яхшы күңелле, ярдәмчел һәм ышанычлы дус иде, — дип искә ала Руслан.

Алар Донецк юнәлешендә бергә хезмәт иткәннәр. Соңрак бүлекчәләрне аерганнар, әмма мөмкин булганча үзара элемтәне сакларга тырышканнар.

Һәрвакыт ышанып була торган кеше

Яр Чаллыдан килгән солдатларның әниләре һәм тормыш иптәшләре дә Илнар турында җылы сүзләр әйттеләр. Аларның күбесе аны якыннары сөйләгән хатирәләр аша яхшы белгән.

Бер ханым сөйләгәнчә, иренең хәле турында ул нәкъ менә Илнар аша белеп торган. Хәтта иң катлаулы сугыш шартларда да Илнар дустына хатынының хәбәрен җиткерү мөмкинлеген тапкан.

Башкалар исә аны “алтын куллы” кеше дип искә алдылар: техника төзәтергә дә, көндәлек эшләрдә ярдәм итәргә дә һәрвакыт әзер булган. Боларның барысы да Илнарның нинди киң күңелле, эшчән һәм ышанычлы кеше булуын күрсәтә.

Олы йөрәкле кеше турында истәлекләр

Илнар Гәрәевнең апасы Гөлчәчәк Фасыйкова энесе турында хатирәләре белән уртаклашты.

Илнар балачактан ук тыныч холыклы, ярдәмчел, тырыш кеше булып үсә. Кайда гына булмасын, кешеләргә ярдәм кулы сузарга әзер торуы белән истә калган.

Тормыш сынаулары да аңа иртә килә. 2014 елда әниләре Индира Галимҗан кызы онкологик авырудан вафат була. Соңрак әтиләре Фәрит Әюп улы уллары белән бергәләп яңа йорт салып чыга. Әмма 2021 елда ул да бакыйлыкка күчә.

Илнар Кыр-Каентүбә мәктәбен тәмамлый, аннары Актаныштагы һөнәр училищесында белем ала. Армиядә хезмәт итеп кайткач, механизатор булып эшли башлый һәм үз һөнәрен ихлас күңелдән ярата. Хезмәттәшләре аны тырыш, җаваплы кеше буларак хөрмәт итәләр.

Илнар хезмәттә булган вакытта хуҗалыкта хәтта аның өчен яңа трактор да алып кайталар. Коллегалары фотолар җибәреп: «Тракторың сине көтә, язгы чәчүгә әзерләнәбез», — дип язалар. Әмма язмыш башкача хәл итә.

2024 елның 15 мартында Илнар Гәрәев һәлак була. Башта ул хәбәрсез югалган дип исәпләнә, соңрак кына туганнарына аның һәлак булуы турында рәсми белешмә тапшырыла. Кызганычка каршы, бүгенге көнгә кадәр батыр егетнең гәүдәсе табылмаган.

Мәктәп директоры Филиза Гыйльфанова Яр Чаллыдан килгән кунакларга олы рәхмәтен белдерде һәм мондый очрашуларның яшь буынны патриотик рухта тәрбияләүдә гаять зур әһәмияткә ия булуын билгеләп үтте.

Очрашудан соң кунаклар Кыр-Каентүбә авылына барып, Илнарның өендә булдылар, истәлек тактасына чәчәкләр куйдылар. Очрашу якын кешеләр арасында дәвам итте, анда сугышчан дуслар һәлак булган егетләрне искә алдылар.

Кунаклар бу патриотик чараны оештыруда зур көч куйган Лилия Аржанцевага, Иске Кормаш мәктәбе укучыларына һәм укытучылар коллективына кунаклар чын күңелдән рәхмәт белдерде. Геройлар турындагы хәтер мәңге яшәячәк — һәм ул киләчәк буыннарга да тапшырылыр, Актаныш туфрагының батырлар иле булуы турында сөйләр.