Бүген Россия Эчке эшләр министрлыгының Актаныш районы буенча Ветераннар советы рәисе Васил Вахитов һәм район инвалидлар оешмасы җитәкчесе Әлфис Шәйхелмәрдәнов тәртип сагында хезмәт иткән лаеклы ялдагы хезмәткәрләрнең хәлләрен белеште. Алар сәламәтлек мөмкинлекләре чикләнгән ветераннарга кан басымын үлчәү өчен тонометрлар һәм Өлкәннәр көне якынлашу уңаеннан истәлекле бүләк тапшырды.
84 ветеранның 54е — 70 яшьтән өлкәнрәк
Россия Эчке эшләр министрлыгының Актаныш районы буенча бүлегендә бүгенге көндә 84 пенсионер-ветеран исәпләнә. Аларның 54е — 70 яшьтән өлкәнрәк. 11 ветеран инвалидлык алган. Еллар дәвамында хокук саклау органнарында хезмәт иткән өлкәннәрнең кайберләрендә хезмәт чорында төрле сәламәтлек проблемалары барлыкка килгән. Шул сәбәпле бүген аларның арасында инвалидлык рәсмиләштергән ветераннар да бар.
Ветераннар советы өлкән хезмәткәрләрнең хәлен даими белешеп тора. Аларны Өлкәннәр көне, Ветераннар көне, Эчке эшләр органнары хезмәткәрләре көне, шулай ук Инвалидлар декадасы кебек истәлекле даталарда аеруча игътибар үзәгендә тота.
25 ел милициядә хезмәт иткән Фикус абый янында
Иң элек җитәкчеләр милициядә 25 ел шофер булып хезмәт иткән Шәрипов Фикус Мирзанур улының хәлен белеште. Ул озак еллар район эчке эшләр бүлегендә хезмәт куеп, лаеклы ялга чыккан.
— Без ветераннарыбызны һәрвакыт истә тотарга тырышабыз. Аларның хәлләрен белешәбез, мөмкин булганча ярдәм күрсәтәбез. Татарстан Республикасы Эчке эшләр министрлыгының Ветераннар советы белән дә бу мәсьәлә турында сөйләштек. Өлкән һәм сәламәтлекләре чикләнгән ветераннарга ярдәм кирәклеген әйттек. Безнең мөрәҗәгатьне хуплап, ярдәм күрсәтергә ризалаштылар, — диде Васил Вахитов.
Аның сүзләренчә, ярдәм күрсәтеләсе ветераннарны сайлаганда аларның яше, сәламәтлек торышы һәм матди мөмкинлекләре дә исәпкә алынган.
Фикус Мирзанур улының да пенсиясе зур түгел. Ул офицер составында түгел, ә шофер булып хезмәт иткән. Бүген исә ветеранның сәламәтлеге дә игътибар таләп итә: ул икенче төркем инвалид, йөрәгенә операция ясалган.
Шушы хәлләрне исәпкә алып, аңа кан басымын даими контрольдә тотарга мөмкинлек бирә торган тонометр бүләк ителде.
«Милициядә эшләгән һәр көнем истәлекле булды»
Фикус Шәрипов милициядә хезмәт иткән елларын җылы искә ала. Аның өчен ул чорның аерым бер генә истәлекле көне юк — чөнки хезмәттә узган һәр көн үзенчә кадерле.
— Милициядә эшләгән һәр көн истәлекле булды. Нәкъ менә берәр көнне аерып әйтә алмыйм, һәр көне истәлекле, — ди Фикус Мирзанур улы.
Хезмәт юлын ул оператив төркемне йөртүдән башлаган. Соңрак район эчке эшләр бүлеге начальнигын йөрткән. Аннан дежур частька күчеп, анда берничә ел хезмәт иткән.
— Башта оператив төркем белән йөрдек. Аннан милиция начальнигын йөрттем. Соңрак дежур частька күчтем. Анда берничә ел эшләдем. Шуннан инде пенсиягә чыктым, — дип искә ала ветеран.
Лаеклы ялга чыкканнан соң да ул хезмәттән читтә калмаган. Шәхси сак хезмәтендә эшләгән вакытта сәламәтлеге белән проблемалар башланган.
— 2012 елда, ЧОПта эшләгән вакытта авырый башладым. Күкрәк авыртты. Хастаханәгә бардым, — ди Фикус абый.
Аңа ишемия йөрәк авыруы диагнозы куелган. Ветеранның йөрәгенә операция ясыйлар. Хәзер сәламәтлегенә игътибарлы булырга туры килә. Шуңа күрә тонометр Фикус Мирзанур улы өчен кирәкле һәм файдалы ярдәм булачак. Кан басымын өй шартларында даими контрольдә тоту аның өчен аеруча мөһим.
Күп еллар дәвамында җәмәгать тәртибен саклауга үз өлешен керткән ветеран өчен бүгенге игътибар — хезмәтенә күрсәтелгән хөрмәтнең бер билгесе.
Өстәмә мәгълүмат:
Тонометр — кан басымын (артериаль басымны) үлчәү өчен кулланыла торган медицина җайланмасы. Аны тагын сфигмоманометр дип тә атыйлар. Кан басымын даими контрольдә тоту — инсульт һәм инфаркт куркынычын киметү өчен мөһим . Бигрәк тә йөрәк-кан тамырлары авырулары булган кешеләр өчен бу аеруча әһәмиятле.
Милициядә эшләгән хатын-кыз җитди һәм гадел булырга тиеш
Әнисә Галиуллина — сугыш чоры баласы. Ул яшь чагында туган ягы Актаныштан читкә чыгып китеп, Сарапул шәһәрендә төпләнә. Аның хезмәт юлы мәдәният өлкәсен дә, эчке эшләр органнарын да үз эченә ала.
Сарапулда башланган хезмәт юлы
Әнисә Нурлыгаян кызы Сарапул шәһәрендә 15 елдан артык милициядә хезмәт иткән. Гомуми хезмәт стажы 35 елга якын.
Башта ул шәһәр милициясенең сак хезмәтендә эшли. Аның бурычы сакчыларның эшен тикшерү, билгеләнгән пунктларда хезмәтнең дөрес оештырылуын контрольдә тоту була. Соңрак вакытлыча тоту изоляторына (ИВС) күчерелә һәм шуннан лаеклы ялга чыга.
Милициягә кадәр Әнисә Галиуллина Сарапул драма театрында да хезмәт куя. Театрга ул кассир булып эшкә керә, соңрак администратор вазифасына кадәр күтәрелә.
«Җиңел түгел»
Хокук саклау органнарында эшләү кем өчен дә җиңел түгел. Ә хатын-кыз өчен бу хезмәт аеруча сабырлык, җаваплылык һәм ныклык таләп итә.
Әнисә апа үзе дә милициядә хатын-кыз нинди сыйфатларга ия булырга тиешлеген яхшы белә.
— Җиңел түгел иде. Иң мөһиме — җитди һәм гадел булырга кирәк, — ди ул.
Аның хезмәт еллары көндезге эш белән генә чикләнмәгән. Төнге чакырулар, тревогалар, постларны тикшерү — боларның барысы да хезмәтнең бер өлеше булган.
— Төн димәдем, көн димәдем. Тревогаларга төнге сәгать икедә, дүрттә дә чакыралар иде. Шәһәрдә постларны тикшереп йөрдем, — дип искә ала ветеран.
Туган якка кайткач та онытмыйлар
Озак еллар Сарапулда яшәгәннән соң Әнисә Галиуллина туган ягына кайта. Бүген ул Актаныш районы Ветераннар советы белән элемтәдә тора.
Ветераннар советы рәисе Васил Вахитов сүзләренчә, Әнисә апаның тормыш юлы һәм хезмәте хөрмәткә лаек. Ул яшь вакытында Актаныш мәдәният йортында узган үзешчән сәнгать чараларында да актив катнашкан, җырлаган, биегән.
Туган якка кайткач та ветераннар советы аны игътибардан читтә калдырмый. Бәйрәмнәрдә хәлен белешәләр, кирәк вакытта матди ярдәм күрсәтү мөмкинлекләрен эзлиләр.
— Без ветераннарыбызны һәрвакыт истә тотарга тырышабыз. Әнисә апаның да хәлен белешеп торабыз. Дарулар алганда кирәкле документларын, квитанцияләрен җыярга кушабыз, мөмкин булганча ярдәм итәргә тырышабыз, — ди Васил Вахитов.
Сәламәтлекне саклау мөһим
Еллар узу белән Әнисә Галиуллинаның сәламәтлеге какшый. Ул инвалидлык рәсмиләштергән, хәзер сәламәтлегенә аеруча игътибарлы булырга туры килә.
Шуңа күрә аңа тапшырылган тонометр — гади генә бүләк түгел, ә көндәлек тормышта кирәкле ярдәм. Кан басымын өй шартларында даими үлчәп тору сәламәтлек торышын контрольдә тотарга мөмкинлек бирә.
Тонометрны Әнисә апага Татарстан Республикасы Эчке эшләр министрлыгының Ветераннар советы ярдәме белән тапшырдылар. Район Ветераннар советы рәисе Васил Вахитов әйтүенчә, мондый ярдәмне сәламәтлекләре чикләнгән берничә өлкән ветеранга күрсәтү планлаштырылган.
«Мондый игътибарга өмет итмәгән идем»
Ветеран үзенә күрсәтелгән игътибар өчен ихлас рәхмәтен белдерде.
— Олылаганнары өчен бик зур рәхмәт. Бернәрсәгә дә өмет итеп тормаган идем. Хәлемне беләләр, килеп йөриләр. Рәхмәт сезгә, — диде Әнисә апа.
Озак еллар элек ул хезмәт иткән милиция коллективы бүген дә аны онытмый. Еллар, шәһәрләр һәм вазифалар үзгәрсә дә, хезмәттәшләр арасындагы хөрмәт һәм бәйләнеш сакланып кала.
Әнисә Галиуллинаның тормышы — хезмәткә тугрылык, җаваплылык һәм кеше язмышында үз урынын тапкан һөнәргә мәхәббәт турында. Бүген исә аның янында туган яктагы олы йөрәкле кешеләр, ветераннар советы бар. Бу игътибар өлкән кеше өчен аеруча кадерле.
Мәгъсүм Сираев: Яңадан һөнәр сайларга туры килсә дә, милициядә эшләр идем
Мәгъсүм Сираев Актаныш районына 1978 елда гаиләсе белән кайтып, эчке эшләр органнарында хезмәт итә башлый. Аны участок инспекторы итеп эшкә алалар. Шушы вазифада ул район халкы белән тыгыз аралашып, җәмәгать тәртибен саклауда зур хезмәт куя.
Участок инспекторы булып башланган хезмәт юлы
Мәгъсүм Муса улы милициядә хезмәт иткән елларын бүген дә җылы искә ала. Ул чорда Актаныш район үзәгендә тәртип саклау бүгенге кебек мөмкинлекләр белән башкарылмый.
Транспорт та җитәрлек булмый. Хезмәткәрләргә участокларны, җәмәгать урыннарын мотоцикл белән йөреп контрольдә тотарга туры килә.
Мәгъсүм Сираев хезмәттәшләре белән бергә районда тәртип саклый. Ул вакытта район үзәгендәге базар каршындагы вагоннарда төрле кешеләр яшәгән. Алар арасында иректән мәхрүм итү урыннарыннан азат ителгәннәр, төрле сәбәпләр белән районга килгән кешеләр дә булган.
Шушы шартларда участок инспекторларының эше аеруча җаваплы була.
— Ул вакытта машина да, башка мөмкинлекләр дә юк иде. Мотоцикл белән йөреп, көне-төне эшләдек. Кичке сәгать 12ләрдә ресторан ябылгач та тәртипне контрольдә тотарга туры килә иде, — дип искә ала ветеран.
Актанышның ул чордагы эчке эшләр бүлеге җитәкчелеге хезмәткәрләр алдына район үзәгендә тәртипне саклау бурычын куя. Мәгъсүм Сираев һәм аның хезмәттәшләре бу бурычны намус белән үти.
Тыл хезмәтенә күчә
Берничә ел участок инспекторы булып эшләгәннән соң Мәгъсүм Сираев милициянең тыл тәэминаты хезмәтенә күчә. Биредә дә үзенә йөкләнгән бурычларны җаваплылык белән башкарып, лаеклы ялга чыга.
Аның хезмәт юлы гаиләсе өчен дә үрнәк була. Әтисе эшләгән өлкә белән кызыксынып, улы Рушан да эчке эшләр органнарына хезмәткә килә. Мәгъсүм абый улына үз тәҗрибәсен тапшыра һәм лаеклы ялга чыкканда хезмәт урынын яшь буын вәкиленә калдыра.
Пенсиядә дә кул кушырып утырмый
Лаеклы ялга чыккач та Мәгъсүм Сираев актив тормыш рәвешен дәвам итә. Бүген ул гаиләсе белән бергә яшелчә үстерү белән шөгыльләнә. Бакчасында помидор, төрле яшелчәләр үсә. Гаиләсе белән бергә түтәлләрне карыйлар, уңыш җыялар. Үстергән яшелчәләрен базарга чыгарып саталар.
Балалары да әти-әнисенә ярдәм итә. Шулай итеп, гаилә белән бергә эшләп, үз хезмәтләренең нәтиҗәсен күрәләр.
Ветераннар игътибар үзәгендә
Мәгъсүм Сираев бүген инвалидлык алган ветераннарның берсе. Шуңа күрә аның сәламәтлегенә аеруча игътибар кирәк.
Район Ветераннар советы рәисе Васил Вахитов сүзләренчә, ветераннар белән элемтә бәйрәмнәрдә генә түгел, ел дәвамында дәвам итә.
— Өлкәннәр көнендә дә, Эчке эшләр органнары хезмәткәрләре көнендә дә, инвалидлар көнендә дә, Ветераннар көнендә дә аларның хәлен белешергә тырышабыз. Телефоннан сөйләшәбез, мөмкин булса, очрашабыз, ярдәм күрсәтергә тырышабыз, — ди ул.
Ветераннар советы мөрәҗәгате белән Татарстан Республикасы Эчке эшләр министрлыгының Ветераннар советы тарафыннан сәламәтлекләре чикләнгән берничә өлкән кешегә ярдәм күрсәтелә. Мәгъсүм Сираевка да шушы ярдәм кысаларында тонометр тапшырылды.
Аның өчен бу — көндәлек тормышта кирәкле әйбер. Кан басымын өйдә даими үлчәп тору сәламәтлекне контрольдә тотарга ярдәм итә.
«Бөтен авырлыкларны кичердек»
Мәгъсүм Сираев өчен эчке эшләр органнарындагы хезмәт — яшьлек хыялының дәвамы.
— 10нчы сыйныфны тәмамлагач, Ленинградтагы югары хәрби-сәяси училищега укырга керергә теләдем. Гариза яздым, Ленинградка да бардым. Училищега керергә әзерләндек. Әмма документлар белән проблема килеп чыкты. Аттестатым Казанда калган иде, шуңа күрә укырга керә алмадым, — дип искә ала ул.
Ә хәрби булу теләге яшь егеттә көчле була.
— Военный булырга хыял бар иде, — ди ветеран.
Тормыш аны башка юлдан алып китә. Эчке эшләр органнарына хезмәткә кереп, старшина, аннары уполномоченный булып эшли. Хезмәт хакы да бүгенге белән чагыштырырлык булмый.
— Ул вакытта хезмәт хаклары аз иде, 80 сумнар чамасы. Аннары старшина булдым, уполномоченный булгач, акча өстәлде. Шулай итеп, бөтен авырлыкларны кичердек. Балалар үстердек. Өч балабыз бар, — ди ул.
«Һөнәремне яратып башкардым»
Мәгъсүм Сираев хезмәт иткән елларын үкенеч белән түгел, ә рәхмәт белән искә ала. Аның өчен милициядәге хезмәт — тормышының мөһим бер өлеше.
— Һөнәремне яратып башкардым. Әлхәмдүлилләһ, матур итеп эшләдек, яшәдек, тырыштык. Хәзер дә шулай яшәргә, тормышны дәвам итәргә тырышабыз, — ди ветеран.
Бүген дә Мәгъсүм абый кул кушырып утырмый. Гаиләсе белән яшелчә үстерә, хезмәт куя, балаларыннан һәм якыннарыннан ярдәм ала.
Аның тормышында милициядәге хезмәт еллары да, бүгенге көн мәшәкатьләре дә янәшә үрелеп бара. Иң мөһиме — ул үзен кирәкле итеп тоеп, хәрәкәттә булырга тырыша.
Әгәр яшьлеккә кайтып, һөнәрне яңадан сайларга мөмкинлек бирелсә, Мәгъсүм Сираев озак уйламый:
— Әгәр яшьлегемә кайта алсам, яңадан да милициягә керер идем, — ди ул елмаеп.
Нет комментариев