Ел саен 17 сентябрьдә дөнья җәмәгатьчелеге Бөтендөнья пациентлар иминлеге көнен билгеләп үтә. Бу дата 2019 елда Бөтендөнья сәламәтлек саклау ассамблеясының пациентлар иминлеген тәэмин итүгә юнәлдерелгән резолюциясе нигезендә гамәлгә кертелде. Шуннан бирле ул Бөтендөнья сәламәтлек саклау оешмасының рәсми истәлекле көннәренең берсе булып тора.
2026 елда әлеге дата сигезенче тапкыр билгеләп үтелә. Быелгы кампания «Йогышлы булмаган авырулар вакытында куркынычсыз медицина ярдәме» темасына багышлана. Аның девизы — «Гомер буе куркынычсыз медицина ярдәме!»
Ни өчен быел йогышлы булмаган авыруларга игътибар бирелә?
Йогышлы булмаган авыруларга йөрәк-кан тамырлары авырулары, яман шеш, шикәр диабеты һәм хроник сулыш юллары авырулары керә. Алар миллионлаган кешенең тормышына йогынты ясый һәм ел саен дөньяда якынча 43 миллион кешенең үлеменә сәбәп була.
Мондый авырулар еш кына озак вакыт дәвалануны, даими медицина күзәтүен һәм төрле белгечләр белән хезмәттәшлек итүне таләп итә. Шуңа күрә пациентлар медицина ярдәме күрсәткәндә булдырмый калырга мөмкин булган зыянга аеруча нык дучар булырга мөмкин.
Бөтендөнья сәламәтлек саклау оешмасы мәгълүматлары буенча, медицина ярдәме күрсәтелгән вакытта һәр унынчы пациент зыян күрергә мөмкин. Әлеге очракларның якынча яртысын булдырмый калу мөмкин дип санала. Онкологик авырулары булган кешеләрдә бу куркыныч тагын да югарырак.
Пациентка зыян төрле сәбәпләр аркасында килеп чыгарга мөмкин. Алар арасында диагноз куюның соңаруы, даруларны билгеләү һәм куллануда хаталар, медицина ярдәме күрсәтү белән бәйле инфекцияләр, медицина җайланмаларын дөрес кулланмау кебек очраклар бар.
Куркынычсызлык — дәвалауның һәр этабында
Йогышлы булмаган авырулар озак вакыт дәвам иткәнгә күрә, пациент иминлеге дәвалауның һәр этабында тәэмин ителергә тиеш.
Бу профилактикадан һәм авыруны иртә ачыклаудан башлап, диагноз кую, дәвалау, реабилитация һәм паллиатив ярдәм күрсәтүгә кадәрге барлык этапларны үз эченә ала.
Куркынычсызлык медицина учреждениесендә генә түгел, ә өй шартларында һәм көндәлек тормышта да мөһим. Шуңа күрә беренчел медицина-санитар ярдәм системасының өзлексез һәм координацияләнгән эшләве зур әһәмияткә ия.
Пациент — медицина ярдәменең актив катнашучысы
Быелгы кампаниянең мөһим юнәлешләренең берсе — хроник авыру белән яшәүче кешене медицина ярдәменең гади генә алучысы түгел, ә үз сәламәтлеге иминлеген тәэмин итүдә актив катнашучы итеп күрү.
Пациент дәвалау турында карарлар кабул итүдә катнашырга, үзенең сәламәтлеге һәм кулланган дарулары турында табибка тулы мәгълүмат бирергә тиеш. Бу үз чиратында медицина ярдәменең сыйфатын һәм куркынычсызлыгын арттырырга ярдәм итә.
Үз сәламәтлегеңне ничек сакларга?
Пациент иминлеге медицина хезмәткәрләренә генә бәйле түгел. Һәр кеше үз сәламәтлегенә җаваплы мөнәсәбәт белән куркынычларны киметә ала.
Моның өчен:
-
табибка һәм шәфкать туташына сораулар бирергә, билгеләнгән даруларның исемен, дозасын һәм ни өчен кулланылуын ачыкларга;
-
даими кабул ителә торган барлык дарулар, витаминнар һәм биологик актив өстәмәләр турында медицина хезмәткәренә хәбәр итәргә;
-
яңа дару кабул итә башлагач, сәламәтлек торышындагы үзгәрешләргә игътибар итәргә һәм көтелмәгән билгеләр турында табибка әйтергә;
-
дәвалау ысулларын табиб белән бергәләп тикшерергә һәм үз фикереңне белдерергә;
-
табиб киңәшеннән башка дару кулланмаска.
Аеруча интернет аша дарулар сатып алганда сак булырга кирәк. Ышанычсыз чыганаклардан алынган препаратлар сыйфатсыз яки ялган булырга мөмкин һәм сәламәтлеккә җитди зыян китерә ала.
Кызгылт-сары төс — пациентлар иминлеге символы
Бөтендөнья пациентлар иминлеге көненең традицион чараларының берсе — истәлекле биналарны, һәйкәлләрне һәм җәмәгать урыннарын кызгылт-сары төстә яктырту. Бу символ төрле илләрдәге кешеләрне медицина ярдәмен тагын да куркынычсызрак итү максатында берләштерә.
2026 елда Бөтендөнья сәламәтлек саклау оешмасы глобаль кампания кысаларында Женевадагы танылган Же-д’О фонтанын кызгылт-сары төстә яктыртачак.
Дөньяның төрле илләрендә пациентлар иминлегенә багышланган мәгърифәтчелек чаралары, белгечләр катнашында фикер алышулар, җәмәгать инициативалары һәм тематик очрашулар узачак. Аларның төп максаты — йогышлы булмаган, хроник авырулар белән яшәүче кешеләр өчен медицина ярдәменең куркынычсызлыгы мәсьәләсенә җәмәгатьчелек игътибарын җәлеп итү.
Куркынычсыз медицина ярдәме — һәркемнең хокукы
Пациент иминлеге — медицина ярдәмен күрсәткәндә хаталарга юл куймау гына түгел. Бу — һәр кешенең үзенә зыян китермәгән, сыйфатлы һәм куркынычсыз медицина ярдәме алу хокукы.
2026 елгы Бөтендөнья пациентлар иминлеге көне хроник авырулар белән яшәүче кешеләр өчен куркынычсызлыкның гомер буе дәвам итәргә тиешлеген искә төшерә. Бу беренче тапкыр табибка мөрәҗәгать итүдән башлап, диагноз кую, дәвалау, реабилитация һәм көндәлек үз-үзеңне контрольдә тотуга кадәрге барлык этапларны үз эченә ала.
Медицина хезмәткәрләре, пациентлар, аларның гаиләләре, җәмәгать оешмалары һәм дәүләт органнарының уртак тырышлыгы белән генә сәламәтлек саклау системасын тагын да камилләштерергә мөмкин.
Куркынычсыз медицина ярдәме аерым очрак түгел, ә һәр пациент өчен гадәти норма булырга тиеш.
Нет комментариев